Tuần 16 Ngày soạn : 21/ 11/ 2009
Tiết 31 Ngày dạy : 26 / 11/ 2009
Bài 29


I / Mục tiêu bài học
1) Kiến thức
- Hs trình bày được những đặc điểm cấu tạo của ruột non phù hợp với chức năng hấp thụ chất dinh dưỡng.
- Các con đường vận chuyển các chất dinh dưỡng từ ruột non tới các cơ quan ,tế bào.
- Vai trò đặc biệt của gan trên con đường vận chuyển các chất dinh dưỡng.
- Vai trò của ruột già trong quà trình tiêu hoá cơ thể.
2) Kỹ năng:
Rèn luyện kỹ năng quan sát ,phân tích.
3) Thái độ:
Giáo dục ý thức vệ sinh ăn uống chống tác hại cho hệ tiêu hoá.
II/ Phương pháp dạy học :
Sử dụng phương pháp chủ yếu : Vấn đáp, quan sát, giảng giải.
III/ Đồ dùng dạy học
GV chuẩn bị : Tranh H 29.1&19.3& sơ đồ H29.2
HS chuẩn bị : Kẻ bảng 29, xem trước nội dung bài
IV / Kiểm tra bài cũ
V/ Hoạt động dạy – học
Mở bài
GV ?
- Những loại chất nào trong thức ăn cần được tiêu hóa ở ruột non ?
→ Những chất được tiêu hóa ở ruộ non như : Gluxit ( tinh bột , đường đôi ) prôtêin , lipit
Gv ? Với một khẩu phần bữa ăn đầy đủ các chất và sự tiêu hóa diễn ra có hiệu quả thì thành phần các chất dinh dưỡng sau tiêu hóa ở ruột non là gì ?
HS Trả lời : Các chất dinh dưỡng sau tiêu hóa ở ruột non là : đường đơn ( glucôzơ ) axit amin , axit béo và glixêrin , các vitamin và muối khoáng .
GV : Vậy cơ thể ta đã hấp thụ các chất dinh dưỡng này như thế nào ?
Bài học hôm nay sẽ giúp chúng ta tìm hiểu vấn đề này .
Các hoạt động
* HOẠT ĐỘNG 1 : TÌM HIỂU SỰ HẤP THỤ CHẤT DINH DƯỠNG
a.Mục tiêu : Khẳng định được ruột non là nơi hấp thụ chất dinh dưỡng.
b.Tiến hành:

HĐGV
HĐHS
ND

- Gv cho hs đọc thông tin SGK
-Gv hướng dẫn hs quan sát H29-1 “ Cấu tạo trong của ruột non ”
- GV giới thiệu : Ruột non là phần dài nhất của ống tiêu hóa, dài 2,8 – 3m ( ở người trưởng thành )
+ Ruột non có 4 lớp như dạ dày.
+ Lớp niêm mạc ruột non có nhiều nếp gấp với các lông ruột cực nhỏ .
+ Lông ruột có các tuyến ruột và mao mạch máu , mạch bạch huyết dày đặc phân bố đến từng lông ruột .



- Gv đặt câu hỏi :
+ Bên trong tuột non có cấu tạo như thế nào ?







+ Ruột non có tổng diện tích bề mặt bên trong rất lớn cùng 1 hệ mao mạch máu và mạch bạch huyết dày đặc phân bố đến từng lông ruột .
→ Điều đó có ý nghĩa gì đối với chức năng hấp thụ các chất dinh dưỡng của nó ?


+ Căn cứ vào đâu người ta khẳng định rằng ruột non là cơ quan chủ yếu của hệ tiêu hóa đảm nhận vai trò hấp thụ chất dinh dưỡng ?

* Gv thông báo thêm
- Đường kính của ruột non chỉ 3,5- 4 cm khi nó căng , rất nhỏ so với dạ dày , nhưng nhờ có chiều dài bù lại ( tới 2,8 – 3m ) nên dung tích chứa của nó gấp 2-3 lần dạ dày .
- Lớp niêm mạc của ruột non nhăn nheo , gấp nếp đã tăng diện tích bề mặt hấp thụ của nó lên vài lần . Trên bề mặt của niêm mạc lại có vô số lông ruột → làm tăng diện tích bề mặt hấp thụ của nó lên vài chục lần nữa .
+ Trên bề mặt lông ruột lại mang vô số các lông cực nhỏ → làm tăng diện tích bề mặt hấp thụ của nó lên cả trăm lần nữa .
( Kết quả là tổng diện tích bề mặt hấp thụ của ruột non đạt tới 400- 500 m2 , được trải trên một chiều dài 2,8 – 3m là một đặc điểm cấu tạo phù hợp với chức năng hấp thụ các chất dinh dưỡng cảu ruột non .
- Gv gợi mở thêm :
Thực nghiệm phân tích thành phần của thức trong các đoạn ống tiêu hóa cũng chứng tỏ sự hấp thụ các chất dinh dưỡng diễn ra ở ruột non .
- Gv giải thích H 29 -2
( Kết quả cho thấy : ngay từ đoạn đầu của ruột non ( sau khi qua tá tràng ) Sự hấp thụ các chất dinh dưỡng bắt đầu tăng dần , tỉ lệ % hấp thụ phản ánh trong đồ thị tương tứng với khẩu phần bửa ăn đơn giản .
Nếu với khẩu phần bữa ăn đầy đủ các chất hơn chắc đường biểu